Kajakken bij Stendörren in Sörmland

Zeekajakker passeert een zwart-wit baken in de scherenkust van Stendörren, Sörmland

Een peddelgids van Olle Persson, gedeeld door Långholmen Kajak – het Zweedse deel van Northkayak.

De archipel rond Stendörren ligt aan de kust van Sörmland tussen Nyköping en Trosa, ten zuiden van Stockholm. Het is een natuurreservaat in twee delen: een vastelanddeel met nabijgelegen eilanden, waarvan er meerdere te voet bereikbaar zijn via hangbruggen, en een archipeldeel dat alleen per boot bereikbaar is. Op het vasteland is er een natuurcentrum (naturum) bij Aspnäset, in de zomer geopend, en verder huurhutten en meerdere schuilhutten. Het reservaat is bedoeld om het gebied toegankelijk te maken voor recreatie, maar let op: kamperen is verboden op de eilanden die je te voet kunt bereiken en ten westen van de binnenste vaargeul. Het hele gebied – vooral het archipeldeel – is prachtig. Je peddelt door een doolhof van smalle doorgangen, met de open zee altijd dichtbij, en er zijn veel mooie rotsplaten voor een pauze of een overnachting.

Hoe je er komt en waar je te water gaat

Volg weg 219 tussen Vagnhärad en Nyköping en sla af bij het bord naar Studsvik. Je kunt te water gaan bij de steiger van Studsvik of bij Stendörren. Voor de steiger van Studsvik rijd je langs het industriegebied naar het water; de beste plek is de helling aan het eind van de steigers. Voor Stendörren sla je ongeveer 2 km na de afslag van weg 219 rechtsaf bij het bord Stendörren en rijd je naar de laatste parkeerplaats voor de slagboom. 150 meter voor de parkeerplaats wijst een bord naar rechts naar een drijvende steiger voor kano’s en kajaks.

Route: een rondje Stendörren

  • Start en finish: de drijvende steiger bij Stendörren
  • Afstand: 7,5 km
  • Moeilijkheidsgraad: Makkelijk
  • Kaart: terreinkaart van de archipel van Sörmland, 1:50.000
  • Hoogtepunten: levend archipellandschap, dichte eilanden met smalle doorgangen, open zee, natuurcentrum en goed onderhouden rustplekken

Het archipeldeel van Stendörren is uniek: op een klein oppervlak vind je alle soorten archipellandschap, van binnen- tot buitenarchipel. Het natuurcentrum, vlak bij een van de bekendste vaargeulen van de oostkust, geeft makkelijk toegankelijke informatie, en je kunt de peddeltocht combineren met een wandeling in het reservaat.

Je gaat te water bij de drijvende steiger in een rustige baai, omringd door rotsen en open dennenbos. Peddel onder de hangbrug door naar Stora Krokholmen, de Fladen op en rond Runnudden met zijn steigers en het natuurcentrum erachter. Je zit nu in de binnenste vaargeul, waar vaak veel bootverkeer is. Links houden grazende dieren bij Aspnäset het landschap open. De ondiepte midden in de vaargeul, Nordstjärnans grund, wordt gemarkeerd door een oud lichtbaken, Fyrhuset – precies hier is de vaargeul lastig te bevaren. Vaar naar het noorden door de smalle doorgang die het gebied zijn naam gaf, Stendörren (“de stenen deur”), en rond Krampö rechtsom richting zuidoost. Het grootste deel van Krampö ligt buiten het reservaat. Je hebt nu een vaargeul aan je linkerhand in de zeestraat richting Ringsö.

Voorbij Krampö heb je het lichtbaken Griskär Övre op een scheer aan je rechterhand. Volg de oostkant van Griskär, passeer het lichtbaken Griskär Nedre en rond de zuidpunt. Aan de overkant van de zeestraat richting Ringsö ligt Barnmorskegrundet – “de vroedvrouwenondiepte”, waar vast een interessant verhaal achter zit. Rond Griskär en peddel door de smalle zeestraat richting Springarholmen, rond Granholmen aan de zuidkant en ga verder door de zeestraat richting Klovskär. Dit is het spectaculairste deel van het reservaat, met smalle doorgangen, rotsen en open zee gemengd met binnenarchipel – en veel rotsplaten voor een pauze of overnachting, bijvoorbeeld aan de zuidkant van Springarholmen en de westkant van Klovskär. Steek de open baai Krampöfladen naar het westen over en rond Krampö aan de zuidkant, weer door smalle doorgangen richting de eilandjes erachter. Nu ben je terug bij de binnenste vaargeul: steek die naar het noorden over, let op snelle motorboten, en peddel tussen Stora en Lilla Krokholmen terug naar de drijvende steiger.

Meer inspiratie

Stendörren is een van de parels in onze gids met verborgen parels voor kajakken in Zweden. Een zeewaardige zeekajak is perfect voor deze beschutte wateren – en met een kajakkar is de weg van de parkeerplaats naar de steiger een makkie.

Tekst: Olle Persson