Kajakken in de winter: kleding en veiligheid

Kajakker peddelt op kalm water op een koude winterdag

Kun je in de winter peddelen?

Als je erover nadenkt, ligt het antwoord voor de hand. Kajakken is oorspronkelijk een arctische activiteit in ijskoud water. Jagen met een harpoen vanuit de kajak was voor de Inuit van levensbelang – ook al dreven er de hele zomer ijsbergen langs de kust.

Peddelen in de winter is een bijzondere ervaring. Meestal ben je alleen op het water, de geluiden zijn anders en gedempter, en er is geen herrie van motorboten en jetski's. Regen en sneeuw zijn geen groot probleem: de kajak en het spatzeil bedekken zo'n 75% van je lichaam, en de delen die bloot zijn – schouders en armen – zijn tijdens het peddelen aan het werk.

De stilte en eenzaamheid brengen ook uitdagingen met zich mee. Een noodsituatie vraagt een andere voorbereiding dan in de zomer: hulp is meestal verder weg, en de watertemperatuur vraagt om respect. Ben je onervaren, peddel dan niet alleen. In de winter heb je over het algemeen grotere veiligheidsmarges nodig.

Kleding: droogpak en wol

Simpel gezegd verlengt een wetsuit je peddelseizoen, en met een droogpak kun je het hele jaar peddelen. Maar onthoud dat het pak je maar beperkte tijd beschermt – kom zo snel mogelijk uit het water. Een droogpak isoleert niet uit zichzelf, dus je hebt warme lagen eronder nodig. Geen katoen! Direct op de huid is merinowol een goede keuze: het isoleert ook als het nat is, kriebelt niet en kun je meerdere dagen dragen voordat het gaat ruiken – in tegenstelling tot veel synthetische stoffen.

Voeten, handen en hoofd

Voeten houden het meestal verrassend goed vol. Ze zitten beschermd diep in de kajak, en wollen sokken met neopreen schoenen zijn vaak genoeg. Heb je het snel koud, kies dan neopreen laarzen – gewone rubberlaarzen passen zelden goed en raak je makkelijk kwijt als je in het water belandt.

Handen zijn gevoeliger. Heb je het snel koud, kies dan dikke neopreen handschoenen of wanten, die ook nat redelijk goed isoleren. Veel peddelaars gebruiken grote rubberen afwashandschoenen met dunne wollen handschoenen eronder. Daaroverheen kun je pogies gebruiken – grote peddelwanten die aan de peddelschacht vastzitten en waar je je handen in steekt.

Hoofd: heeft je droogpak geen capuchon, dan is een bivakmuts warm en comfortabel, afgewisseld met een gewone wollen muts. Een neopreen kap is ook een goede optie.

Onthoud dat je actief bent in de kajak en het behoorlijk warm krijgt van het peddelen – koud krijg je het meestal pas aan land. Neem een goede donsjas mee en natuurlijk droge kleren in een drybag.

IJs en veiligheid

Met ijsprikkers kun je jezelf korte stukken over het ijs trekken. Let wel op hoe ijsschotsen zich ophopen op smalle plekken met stroming of bij harde wind: open water bij vertrek kan een ondoordringbare brij van ijsschotsen zijn als je een paar uur later terugkomt.

Bereid je mentaal voor: wat doe ik als ik omsla? Kan ik het spatzeil losmaken met wanten aan? Test het voordat je vertrekt – en oefen reddingstechnieken in veilige omstandigheden.

Met wat peddelervaring, de juiste kleding en gezond verstand kun je ook op een winterdag van het peddelen genieten – en het is echt iets bijzonders. Ik herinner me hoe ik op een heldere februaridag met mijn ijsprikkers over de ijsrand gleed. De kajak werd stil toen hij het zwarte water in gleed, en toen ik om de landtong kwam, zag ik een andere peddelaar doodstil aan de kant liggen, met zijn hoofd gebogen. Ik vroeg me af of hij hulp nodig had, maar voordat ik het kon vragen, keek hij op en glimlachte, alsof hij mijn gedachten had gelezen:

– Ik luister naar de muziek, zei hij. Het waren de ijskristallen die tegen de rotsen tinkelden.

Checklist voor peddelen in de winter

  • Droogpak
  • Wol direct op de huid
  • Een warme buitenlaag, het liefst een donsjas, voor als je aan land gaat
  • Goede handschoenen of wanten – het liefst twee paar; natte wanten na de koffiepauze zijn geen pretje
  • Droge kleren in een drybag
  • Licht – het wordt snel donker. Een witte fietslamp in een plastic zak op het dek werkt prima
  • En het gebruikelijke: reddingsvest, pomp, peddelfloat, mobiele telefoon in een waterdicht hoesje – en een flinke dosis gezond verstand

Ben je onervaren, neem dan een peddelmaat mee en blijf dicht bij de kant. Meer uitrusting voor koud water vind je in onze collecties kleding en kajakaccessoires. Veel peddelplezier!