2 jaar garantie
Eerst ontvangen, later betalen
Meer dan 250.000 tevreden klanten
Gecertificeerd kanocentrum
Een reisverslag van Olle Persson, gedeeld door Långholmen Kajak – het Zweedse deel van Northkayak.
Het Vänermeer is het grootste meer van West-Europa en het op twee na grootste van Europa – alleen twee Russische meren zijn groter. Het bevat een derde van al het zoete water in Zweden, en hier vind je de grootste zoetwaterarchipel van Europa, met duizenden eilanden en scheren.
Het enorme wateroppervlak van het Vänermeer ligt spiegelglad voor ons als we vanaf vuurtoren Stångudden op Lurö een kompaskoers uitzetten naar Gisslan, het zuidelijkste eiland van de Djurö-archipel – het afgelegen nationale park midden in het meer. De lage eilanden zijn slechts als een streep aan de horizon te zien, elf kilometer verderop over volledig open water. Het is een zomeravond begin augustus, met de avondzon in onze rug. De temperatuur is aangenaam en we zijn helemaal alleen – op een vrachtschip na dat in de verte naar het zuiden stoomt, richting het Trollhättekanaal, de Göta älv en daarna de grote oceanen.
Na ruim twee uur komen we aan. De hele natuur lijkt een bijna magische rust uit te ademen. De geur van dennenbos is al van ver sterk, en het warme, lange avondlicht schept een gloeiende schaduwwereld om ons heen. Een paar motorboten liggen voor anker in de natuurhaven Åran. We trekken waarschijnlijk wat aandacht – op zo'n blootgestelde plek als Djurö verwacht bijna niemand kanovaarders. Voordat het donker wordt, zetten we onze koepeltent op een warme rotsrichel bij de natuurhaven Malbergshamn, de enige plek in het nationale park waar kamperen is toegestaan.
De volgende ochtend volgt een bijna even lange oversteek over open water naar het noordwestelijke deel van Brommö in de archipel van Mariestad. Net voordat we de vuurtoren van Djurö passeren, komen twee damherten – waaronder een bok met een prachtig gewei – naast ons naar de oever om te drinken. We laten de peddels rusten, genieten van het schouwspel en glijden geruisloos dichterbij tot ze ons opmerken en wegvluchten.
We begonnen onze tocht rond Värmlandssjön, de noordelijke helft van het Vänermeer, bijna een week eerder in Kristinehamn. Met de kajaks op het autodak volgden we een bord „Skärgården” („de scheren”) naar Vålöfjärden – en ontdekten dat je de archipel vanaf daar wel kunt zien, maar dat je er alleen met een kajak of boot kunt komen.
Al op de eerste dag leren we dat het Vänermeer een binnenzee is, met alles wat dat betekent aan wind en golven: het grootste deel van de dag vechten we tegen hoge golven van opzij. De noordelijke Vänern-archipel is verspreid maar uitgestrekt en reikt tot ver voorbij Karlstad, helemaal tot Slottsbron in het westen.
Bij de vuurtoren aan de ingang van Karlstad kijken we uit over een spiegelgladde binnenzee. Lucht en water vloeien in elkaar over, er is geen horizon te zien, en het voelt alsof je in een eindeloze bol zit.
Vanuit het oosten peddelen we de grote delta van de Klarälven in. Karlstad ligt midden in de delta – de grootste van Zweden buiten het gebergte – met talloze rivierarmen om in te verdwalen als je de kaart niet goed volgt. De rivier staat hoog en de tegenstroom wordt steeds sterker. Bij de oude stenen brug vlak bij het centrum verzamelen mensen zich op de oever om ons een hele tijd tevergeefs te zien worstelen, tot we onder een van de bogen dicht bij de kant rustiger water vinden. Waar de rivier zich splitst bij Sandgrund – ooit een bekende danszaal, nu het thuis van kunstenaar Lars Lerin en zijn kunst – slaan we af naar bakboord en krijgen we een flinke duw van de stroming richting Skoghall en Kattfjärden. We razen letterlijk door het centrum van Karlstad, met het grote stadshotel aan onze linkerkant.
Onö, een bekend eiland in de archipel van Mariestad, heeft een naamgenoot in de archipel ten westen van Karlstad. Er zijn hier verschillende zandstranden waar je makkelijk een kampeerplek vindt.
Het grote schiereiland Värmlandsnäs – plaatselijk gewoon „Näset” – dat samen met Kålland en de eilanden daartussen het Vänermeer in twee ongeveer gelijke helften verdeelt, is lang, zowel op de kaart als in werkelijkheid. We peddelen hier een hele dag met hoge deining van opzij en steeds terugkerende regenbuien. De rotsige, onherbergzame kust wordt maar op een paar plekken onderbroken door zandstranden die verlaten in de regen liggen, en baaien of scheren om achter te schuilen zijn schaars. Op veel rotspunten richting het meer staan oude, half overwoekerde stenen bakens – zeemerken uit de tijd van de drukke scheepvaart op het Vänermeer. In de verte stoomt een zwartgeschilderd, zwaarbeladen vrachtschip naar het noorden, richting een van de Vänernhavens.
Als we de zuidpunt van Näset naderen, zijn wind en golven gaan liggen. Prachtig maanlicht dat op het water glinstert, kondigt het komende hogedrukgebied aan terwijl we na de inspanningen van de dag uitrusten op een rotsrichel. In het maanlicht lijkt de Lurö-archipel voor ons in de lucht te zweven, en in de verte aan de overkant van het water zien we zelfs de kegelvormige top van de Kinnekulle, het hoogste punt rond het Vänermeer.
De Lurö-archipel heeft een eigen museum – het oude vissershuisje op het eiland Vithall – en op het hoofdeiland Lurö een hostel met restaurant. Een koud biertje en een goed warm maal smaken het best na een paar dagen hard peddelen. Maar je hoeft hier niet per se naartoe te peddelen: er varen passagiersboten vanaf zowel Ekenäs op Näset als Kållandö. Er zijn ook wandelpaden en veel sporen van een oud cultuurlandschap.
We rusten uit op de zonnige rotsen naast vuurtoren Stångudden op Lurö. Hij heeft het typische uiterlijk van veel Vänernvuurtorens: een wachterswoning met de vuurtoren op het dak. En hier begon het verhaal hierboven. Nu we geluk hebben gehad met het weer, het grote open water zijn overgestoken en de archipel van Mariestad hebben bereikt – een paradijs voor kajakkers – kunnen we ontspannen. Bij slecht weer vastzitten op Djurö is geen pretje. We zwemmen vanaf rotsen en zandstranden in het heerlijke zomerweer. We zijn niet alleen, maar druk is het ook niet.
We trekken de kajaks door de ondiepe doorgang tussen Hovden en Brommö en kletsen met vrolijke bezoekers die meer over onze tocht willen weten. Het water is hier merkbaar warm, omdat het zo beschut ligt. We trakteren onszelf bij Hamnkrogen in Laxhall naast de aanlegplaats van de Brommö-veerboot, navigeren dan door de smalle, met riet omzoomde Dillönoran tussen Dillö en Torsö en komen uit op Mariestadsjön. Voor ons ligt, met spitsen, kerktorens en havenkwartieren, onze bestemming: het mooie stadje Mariestad.
Tekst: Olle Persson
