2 jaar garantie
Eerst ontvangen, later betalen
Meer dan 250.000 tevreden klanten
Gecertificeerd kanocentrum
Een reisverslag, gedeeld door Långholmen Kajak – het Zweedse deel van Northkayak.
Route: Svinesund (Noorse grens) – monding van de Torne (Finse grens)
Afstand: 2.890 km
Peddeldagen: 110, verspreid over ruim tien zomers
Dagafstand: meestal 30–40 km
Ik verlaat het rustige, veilige water van het Falsterbokanaal en kom uit op de zuidelijke Oostzee. Mensen in een tegemoetkomende motorboot roepen iets wat ik niet kan verstaan. Vlak buiten de pieren word ik ontvangen door hoge, soms adembenemende golven – een eerdere storm heeft een zware oude deining achtergelaten.
Ik maak vaart over de golftoppen om mijn evenwicht te bewaren, steun met de peddel als ik het volgende golfdal in glijd, en probeer tegelijk vooruit te kijken, zodat ik niet verstrikt raak in de lange, moeilijk zichtbare visnetten die langs deze kust zo vaak voorkomen, of omsla op een verraderlijke zandbank. Het is gaan regenen en het wordt donker als ik na een paar uur de rand van Trelleborg bereik. Ik ga doorweekt aan land in een baai, verstop de kajak in het riet, vind een hostel en krijg het laatste vrije bed. De tent zit bij mijn peddelmaat – we zijn elkaar al in het kanaal door een misverstand kwijtgeraakt, dus ik neem aan dat ook hij op het droge is.
Mijn peddelmaat Jan Lönn en ik maken een lange tocht langs de lange Zweedse kust en peddelen elke zomer één etappe. We begonnen onder de Svinesundbrug aan de Noorse grens bij rustig, zonnig weer – een perfecte start van een kustreis die ruim tien jaar zou duren, of preciezer gezegd 110 dagen, en 2.890 kilometer zou beslaan: een reis door tijd en ruimte. We mijden de drukste zomerweken en de vaargeulen in de populairste scherengebieden.
De grote veerhavens zijn een echt gevaar voor peddelaars. Schepen en golven die terugkaatsen van pieren en stenen kades zijn soms lastig te hanteren. Verder zijn we langs de lange kust opvallend alleen en ongestoord. We hebben eten en een tent bij ons en hoeven alleen naar de „beschaving” om drinkwater bij te vullen – of om neer te strijken in een gezellig havenrestaurant, vaak met zeevruchten op de kaart.
Bohuslän en Halland, elk met een heel eigen kustkarakter, zijn ontspannen etappes. Buiten het hoogseizoen voelt de kust bijna verlaten. We mijden de drukte, en wind en weer zijn zelden iets anders dan aangenaam gezelschap. We blijven ook weg van de ergste toeristenvallen, dus het budget houdt het de hele weg vol. Alleen de nadering van Göteborg wordt wat dramatisch: de wind neemt plotseling toe van fris tot bijna stormachtig voordat we beschutting vinden achter de vesting Älvsborg.
In de zuidelijke scheren van Göteborg leren we de zeehonden kennen. Ze zijn nieuwsgierig, komen soms heel dichtbij en voelen als reisgenoten. De rotskust maakt plaats voor zachte groene weiden als we in Halland komen, en een kampeerplek met zeezicht is makkelijk te vinden. De drukke havens van Helsingborg en Malmö passeren we met enige bibbers. Aan de pijlers van de Öresundbrug zie je dat de stroming naar het noorden loopt, richting het ondiepe, brakke Kattegat.
De oostkust van Skåne is één lang strand. In de schemering en met een frisse aflandige wind sla ik bijna om in het koude water tijdens de zes kilometer lange oversteek naar Hanö in Blekinge, en we krijgen een uitbrander van de mensen in het kleine haventje. Jan en ik besluiten vanaf dan apart te peddelen, omdat we heel anders tegen risico's aankijken. Vanaf Karlskrona wordt Stig Johansson mijn peddelmaat.
Bij de grens met Småland ronden we een landtong en peddelen bijna recht op een zeearend af, die net zo verrast is als wij. De verlaten stranden langs de Kalmarsund blijken populair bij naturisten, en meer dan eens zetten we onszelf voor gek door aan land te gaan voordat we het doorhebben.
Op een zonnige dag in mei passeren we de kerncentrale bij Oskarshamn. De beveiliging werkt: een auto met bewakers volgt ons langs de kust terwijl we ons in een koude tegenwind voorbijworstelen – en ik ben eigenlijk een beetje zeeziek geworden. We zijn bijna teleurgesteld als ze doorhebben dat we volkomen onschuldig zijn en wegrijden.
Sankta Anna – wat een prachtige naam – heeft een heel eigen karakter: een doolhof van scheren en eilandjes, waar navigeren soms een uitdaging is. De lage toppen van de scheren heten hier kupor, „koepels”, wat goed bij de schaal van het gebied past. We hebben geleerd dat vrijstaande koepeltenten in de buitenste scheren de beste keuze zijn – dan is kamperen op de gladgesleten rotsplaten vlak bij het water geen probleem, en de ochtendduik vindt min of meer vrijwillig vlak voor de tent plaats.
De enorme archipel van Stockholm, met alles van groene, vriendelijke eilanden tot ruige rotsen en scheren, laat hetzelfde zien als de westkust: weg van de drukke vaargeulen en overvolle natuurhavens heersen rust en stilte, en we zijn meestal helemaal alleen. We zijn Skärgårdsstiftelsen (de Archipelstichting) dankbaar, die grote gebieden onbebouwd en voor iedereen toegankelijk heeft gehouden.
Zodra we de noordelijke pier van Öregrund passeren, begint Norrland in de praktijk. Al het bootverkeer houdt als bij toverslag op. De stranden zijn leeg, de huizen schaars, en vooral wordt de kust rotsig en lastig om aan land te gaan. Daar staat tegenover dat de mensen die we ontmoeten vriendelijker en spraakzamer worden naarmate we verder naar het noorden komen.
De kust van Norrland is laaang. De gebruikelijke zuidwestenwind – voor ons rugwind – lijkt besloten te hebben om elke keer dat we vertrekken uit het noorden te komen. Tegenwind slurpt de energie van zelfs de fanatiekste zeekajakker, en eilanden om achter te schuilen zijn schaars. Toch houden we op de een of andere manier ons gebruikelijke tempo van 30–40 kilometer per dag vast.
Zeekajakken kan eentonig lijken, een beetje zoals bergwandelen: weidse vlaktes, een open horizon en frisse wind, met veel ruimte voor meditatieve gedachten – al staat de peddelaar waarschijnlijk meer bloot aan de elementen dan de wandelaar. Zodra schouders en buikspieren eraan gewend zijn en je de juiste zithouding hebt gevonden, vliegen de dagen voorbij.
De Höga kusten (de Hoge Kust), UNESCO-werelderfgoed, doet zijn naam eer aan. We worden min of meer de kleine, afgelegen haven Berghamn binnengeblazen, omringd door hoge bergen en met een heksenketel van golven en stroming bij de ingang – en worden beloond met het jaarlijkse dorpsfeest, met dans, eten, drinken en gezellig gezelschap. Verder naar het noorden passeren we de scheer Dynglasset, waar we een collega in zijn zomerhuisje verrassen; hij herstelt zich snel en geeft ons te eten. De kust van Västerbotten iets noordelijker blijkt de eentonigste van het land, met grote keien en dicht bos, kilometer na kilometer. Lichtpuntjes zijn het gezellige restaurant in Ratan en een plotselinge rugwind.
De scheren van Norrbotten zijn daarentegen een echte parel als finale van onze kustodyssee. De eilanden bestaan uit zand, dus we kamperen meestal tussen schaars helmgras naast een groot zandstrand dat we helemaal voor onszelf hebben.
Ten oosten van Kalix zijn de meeste namen op de kaart ineens Fins – we naderen het tweetalige Tornedal. Een waterhoos met onweer en hagel trekt voorbij terwijl we het bijzondere nationale park Haparanda Sandskär ver weg in de Botnische Golf bezoeken; op het vasteland brandt een oud douanehuis af en waaien daken weg.
Ten slotte peddelen we tegen de wind in naar grenspaal nr. 59 bij de monding van de Torne, het oostelijkste punt van het Zweedse vasteland, en slaan er met onze vuisten op. Dan staan we voor een nieuw probleem: de volgende uitdaging vinden, nu de lange reis echt voorbij is.
Een kustreis als deze vraagt om een zeewaardige kajak met ruimte voor tent, eten en water, een lichte peddel en kleding voor koud water. Bekijk onze zeekajaks en opblaasbare kajaks – die je met de trein of het vliegtuig meeneemt naar de start van elke etappe – en onze droogpakken en kajakaccessoires. Meer inspiratie: kajaktochten in Zweden en favoriete kajakplekken in Zweden.
